prezentacja

Nie wystarczy zdobywać mądrości, trzeba jeszcze z niej korzystać

Cyceron

Facebook 

Nasi partnerzy 

Dezydery Chłapowski - działalność i życie

 

Dezydery Chłapowski jest dziś uważany za prekursora wielkopolskiego ruchu pracy organicznej. Pochodził ze starego rodu rycerskiego tradycjami sięgającego jeszcze XIV stulecia. Urodził się 23 maja 1788 roku w Turwi. Był synem starosty kościańskiego Józefa i Urszuli Chłapowskich. Uczył się od najmłodszych lat w domu a później u pijarów w Rydzynie, po czym został skierowany do służby w pruskim pułku dragonów.   W latach 1802 – 1806 uczył się w berlińskim instytucie wojskowym. Na krótko przed klęską armii pruskiej w wojnie z Francją, Chłapowski wrócił w rodzinne strony, a w początku listopada 1806 r. Wstąpił do oddziału gwardii honorowej utworzonego na cześć Napoleona Bonapartego. Służył potem w wojsku polskim, walczył na Pomorzu, przez czas jakiś przebywał w niewoli pruskiej. Po powrocie najpierw został adiutantem gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, a potem podobną funkcję objął przy samym cesarzu. Był wysyłany do Hiszpanii, uczestniczył w wojnie z Austrią w 1809 r. – wtedy też został dożywotnim baronem Cesarstwa. W trzy lata później Chłapowski uczestniczył w wojnie z Rosją, a następnie w kampanii saskiej 1813 r. W czerwcu tegoż roku złożył dymisję; najpierw przebywał w Paryżu, potem w Anglii i w Berlinie, wreszcie powrócił do rodzinnej Turwi. 

Ojciec Dezyderego nie najlepiej radził sobie z gospodarowaniem, dlatego też z ulgą przyjął propozycję wykupienia majątku przez syna. Młody pułkownik raźno zabrał się do uporządkowania gospodarstwa, wykorzystując wiedzę nabytą podczas podróży po Europie zachodniej. Mimo oporu ze strony konserwatywnych pracowników folwarcznych, zaczął osiągać pożądane efekty swej pracy; wyprowadził majątek z długów, stał się znany. Ożenił się także z Antoniną Grudzińską – siostrą Joanny, Księżnej Łowickiej, żony wielkiego księcia Konstantyna. Po wybuch powstania listopadowego Dezydery Chłapowski nielegalnie przekroczył granicę Królestwa Polskiego i wstąpił do wojsk polskich. Wkrótce potem uzyskał stopień generała i objął dowództwo brygady, a potem korpusu polskiego wysłanego na Litwę. Walki prowadził ze zmiennym szczęściem, lecz w lipcu 1831 r. ze swym korpusem musiał przekroczyć granicę pruską. Po powrocie w rodzinne strony został osądzony za udział w powstaniu i osadzony za karę w twierdzy w Preussen pod Szczecinem. Czas niewoli Chłapowski wykorzystał na opracowanie podręcznika „O rolnictwie”, Który z czasem stał się podstawową książka polską w zaborze pruskim omawiającą nowoczesne metody gospodarowania. 

Po uwolnieniu 1834 r. swoje pomysły zaczął realizować w praktyce, osiągając wkrótce doskonałe rezultaty. Jeszcze raz wyjechał do Anglii, skąd przywiózł nie tylko nowe doświadczenia, ale także maszyny i sprzęt w wielkopolskim rolnictwie dotąd nie znany. Stał się ogromnie popularny i szanowany, zaczął pisywać w „Przewodniku Rolniczo-Przemysłowym”, wszedł w skład Kasyna Gostyńskiego i do Spółki Bazarowej, ale równocześnie starannie zabiegał o zachowanie własnej linii działania. Powiększył swój majątek, wiele podróżował – później także z synami. 

W czasie wydarzeń wielkopolskiej Wiosny Ludów 1848 r. był organizatorem wojskowym na powiat kościański, ale sam w walkach nie uczestniczył. Z czasem też rozpoczął działalność parlamentarną w Berlinie, ukoronowaną stanowiskiem prezesa Koła Polskiego. Później, podczas powstania styczniowego, nie był zwolennikiem podejmowania walki zbrojnej w ówczesnych warunkach lecz synom nie przeszkadzał w udzielaniu pomocy walczącemu Królestwu. 

Dezydery Chłapowski zmarł 27 marca 1879 r. w Turwi, spoczywa w grobie przy kościele w Rąbiniu. Dziś generał – rolnik jest jedynym z lokalnych bohaterów okolic Kościana, Śmigla i Turwi, zaś w całej Wielkopolsce – jako jeden z czołowych przedstawicieli pracy organicznej.

Dziękujemy redakcji miesięcznika "Nasza Wielkopolska" za pomoc przy realizowaniu strony.

 

Sztandar szkoły

sztandar1

sztandar2

sztandar3